Pişik Probleminde Pruzon Etkisi

Pişik dendiğinde akla bebeklerde görülen pişik gelir halbuki erişkinlerde de görülmektedir. Bu sayfada genel olarak bilgi verilecektir. Daha çok kalçaların arasında, anüse yakın bölgede, popo bölgesinde ve erkeklerde torbalara kızlarda kutuya doğru uzayan bir hastalıktır. Erişkinlerde koltuk altında da görülmektedir.

Pişik Nedenleri

Cilt dış etkilere karşı korunmamızı sağlayan en önemli bariyerdir.herhangi bir sebeple gerek vücudumuzu gerekse kendini koruyamaz hale gelir. Pişiğin tedavi edilmemesi halinde ciltteki hasar derinleşip daha ciddi düzeylere gelebilir bu durumda tedavisi de giderek güçleşir.Bu sebeple gerekli korunma önlemleri alınmalı ve fark edildiğinde tedavi edilmelidir.

Popo da pişik yanma,sızlama,acı gibi hastaya ciddi rahatsızlıklar verse de genellikle ciddi bir sorun değildir ve tedavisi basitçe yapılabilir.Ancak ilgisiz kalınması,sebebin engellenmemesi veya tedaviye başlanmaması ciltteki sorunun daha derinlere ilerlemesine sebep olabilir.Cildin yüzeysel katlarının çok hasar görmesi sorunun daha derinlere ilerlemesine sebep olabilir.

Çok seyrekte olsa pişikte ortaya çıkabilen bu durumlarla karşılaşmamak için pişiği önlemeye yönelik uygulamalar ve tedavi dikkatle yapılmalıdır.

Bebeklerde Pişik Nedenleri

Çocuklarda görülen pişiğin ( diaper dermatiti ) sebepleri daha farklıdır.

İdrar veya dışkının uzun süre bekletilmesi

Yaz aylarında aşırı terleme

Fazla kilo

Deterjanla çamaşır yıkanması

Islak mendil kullanımı

Yeterli havalandırmama pişik sebepleri arasında sayılabilir.

Erişkin Pişiklerinde Nedenler

Makat bölgesinin aşırı temizliği

Makat bölgesinin ıslaklığı

Kimyasal içeren mendil kullanımı

Turşu,patlıcan,domates,acı ve diğer baharatlar kişide bölgesel hassasiyete neden olabilir.

Dış basur

Dar kıyafet

Sentetik iç çamaşırlar

Kadın bağı

Aşırı kilo

Yetersiz temizlik;Dışkılama sonrası yeterli temizlik yapılmazsa dışkı içindeki safra asitleri cildi yakarak tahriş eder.

Kalitesiz tuvalet kağıdı kullanımı.

Bölgenin nemli bırakılması

Pişik Nasıl Önlenir

Bezi sık değiştirilmeli

Islak tutulmamalı

Temizlikte tercihen duru su kullanılmalı ve arkasından kurulanmalı

Gün içinde uygun ortamda havalandırılmalı

Devam ediyorsa bezin markası değiştirilmeli

Tedavi

Tedavide bir çok ürün kullanılabilir

Bu pişik tedavi ürünleri

Kortizonlar;yan etkileri sebebiyle kısa süre kullanılmalı

Yüzeysel koruyucular;popolin benzeri kremlerdir uzun sürede etkili olurlar

Bitkisel kortizon içeren kremler;Kortizon gibi hızla düzelme sağlar ama kortizonun yan etkilerine sebep olmaz,bu konuda geliştirilmiş ürünlerden pruzon merhem bitkisel kortizon meyan kökü yanı sıra tabaka oluşturan kalamin ve cilt koruyucu çinko ayrıca mantar ve bakteri öldürücü çay ağacı yağı içermektedir.

Tedaviye başlandığının ikinci günü pişik büyük oranda düzelmiş olur.

Daha çok bebek ve çocuklar akla gelse de erişkinlerde de görülen bir hastalıktır ve tedavisinde akla ilk olarak kremler ve merhemler gelir.Doğru ilaçla 2 günde düzenle basit bir cilt rahatsızlığıdır ancak asıl sebep engellenmezse tekrarlama eğilimindedir.

Pişik için çok farklı içerikli çok sayıda krem vardır bunların büyük çoğunluğu kortizon (steroid) denilen madde içermektedir,bir kısmı da ciltte tabaka oluşturarak tedavi ve koruma sağlayan maddeler (çinko oksit vs) içerir.

Özellikle bebek ve çocuklarda kullanılacak kremlerin içeriği önemlidir çünkü kortizonların ciddi yan etkisi vardır ve bu yan etkiler çocuklarda ciddi sorunlara sebep olabilir.

Pişik kremi seçerken şunlara dikkat edilmeli;

Kortizon (steroid) gibi yan etki oluşturmayan fitosteroid içermeli,

Krem sürüldükten sonra oluşan tabaka uzun süre kalmalı.

Dermatolojik testleri yapılmış olmalı.

Alerjik reaksiyon yapmamalı.

Sadece nemlendirici gibi değil tedavi edici olmalı.

Pişiklerde % 60 oranında rastlanan mantara da etkili olmalı.

Tüm bu açılarla değerlendirildiğinde pruzon merhem öne çıkmaktadır. Pruzon merhem içeriğindeki TTO (Tea Tree Oil) sayesinde mantarı yok eder,meyan kökü extractı kortizon gibi etki eder,kalamin mikroptan arındırıcı etki yapar,çinko oxit uzun süreli tabaka oluşturur.

Erişkinlerde Görülen Pişikler

Pişik genellikle bebeklerde görülür ama aslında erişkinlerde de sık görülebilmektedir. Yetişkin insanlarda pişik daha çok yaz aylarında ortaya çıkan kaşıntı,ıslaklı, kaşımayla ortaya çıkan acı şeklinde seyreden bir hastalıktır.Her ortamda kaşıyarak rahatlayamadığı için hastaya ciddi sıkıntı verebilmektedir.

Yaz aylarında olması akla aşırı terlemeyi getirse de yetişkin pişiklerinde bir çok sebep sayılabilir ve tedaviye bu sebeplerin ortadan kaldırılmasıyla başlanmalıdır.

Tedavide sebep olabilecek bu etkenler ortadan kaldırılmasına rağmen pişik devam ediyorsa ilgili uzmana muayene olup kortizonlu kremler yada pomatlar kullanılmalıdır.Kortizonlu ilaçların ciddi yan etkileri olduğu için kısa süre kullanılmalıdır.

Tedaviyle düzelen pişik yeniden ortaya çıkarsa sebepler yeniden gözden geçirilmeli ve ortadan kaldırılmalıdır.

Çocuklarda görülen pişiğin sebepleri ve tedavisi daha farklı dır.Genellikle idrar veya dışkının uzun süre bölgede kalmasıyla oluşur,yaz aylarında aşırı terlemede pişiğe sebep olabilir.Tedavide makat kaşıntıları ve pişiğe özel geliştirilmiş pruzon merhem benzeri ürün kullanımıyla bir günde düzelir.Tekrarından korunmak için sebebi bulup engellemek doğru yaklaşım olur ancak tekrarlaması halinde tedavi yeniden uygulanabilir.

Yetişkinlerde pişik kaşıntı sebebiyle ciddi sosyal sıkıntı yapabilir bu sebeple tedavi yaptıktan sonra olabilecek sebeple yaşamdan çıkarılmalıdır

 

Kalamin Nedir

Kalamin ile ilgili bilgiler diğer sayfalardaki bilimsel yayınlardan özetlenmiştir.

Kalamin demir oxit ve çinko oxidin süblimasyonuyla elde elilen bir maddedir.Yapılan bilimsel çalışmalarda su çiçeğine bağlı kaşıntıyı azalttığı ve yayılmasını engellediği,ortopedide alçı içinde olan kaşıntıyı pudradan daha etkili bir şekilde azalttığı ve böcek sokmalarında etkili olduğu tespit edilmiştir.

Kalamin (calamine) oluşturduğu koruyucu tabaka sayesinde cildi tahriş edebilecek etkenlerden de korur.

Kalaminin en sık kullanıldığı durumlar alerjik cilt rahatsızlıklarıdır.

Kaşıntı Teşhisi

Bütün hastalıklarda olduğu gibi kaşıntıda da hastalığı tedavi etmektense sebebini ortadan kaldırmak daha doğru bir yaklaşımdır.Bir an önce rahatlamak için kaşıntıyı azaltmaya yönelik olarak başlanacak merheme ek olarak hastalıkların tedavisinde şu şekilde yaklaşılır.

Cilt mantarı;mantar kremleri başlanmalıdır.

Ürtiker ve egzema;tüm vücutta olduğundan antihistaminik hap alınmalıdır.

Sedef azdığı dönemler kortizonlu kremlerle geçiştirilmelidir.

Uyuz,bit,pire,kıl kurdu,kene gibi parazitler etkili ilaçlarla yok edilir.

Safra birikmesine bağlı sarılık sarılığın tedavisiyle yapılır.

İlaç alerjisi,gıda alerjisi(çilek,çikolata,turşu,baharatlar vs),sabun ,duş jeli alerjisi,pudra alerjisi gibi alerjik durumlarda bu ürünler kullanılmamalıdır.

Kötü huylu tümörler,hemoroid,makat çatlağı,kıl dönmesi cerrahi olarak tedavi edilir.

Vajina mantarı  uygun anti mantar ilaçlarıyla tedavi edilir.

Temelde bir hastalık olmadığı halde deri kuruluğu nedeniyle oluşan kaşıntı için banyo ılık suyla yapılmalı,kese ve lif kullanılmamalı,kolonya, alkol gibi maddelerin, kaşıntı giderici jel ve sulu pudraların deriyi kuruttuğu için kullanılmamalıdır.

Kalın, yünlü ya da sentetik giysilerin giyilmesi, çok sıkı giyinilmesi; hem deriyi tahriş etmekte, hem de vücut ısısını arttırarak kaşıntıyı tetikleyebilmektedir.

Özellikle makat bölgesi kaşıntılarında cilt aşırı temizlenmemelidir.

Tedaviden sonra kaşıntı tekrar ortaya çıkmaması için tespit edilen sebep uzaklaştırılmalıdır.

Pişik Problemi

Pişik hem çocuklarda hem erişkinlerde görülebilen önlenebilir bir hastalıktır.Özellikle bebekler kendisi bir şey yapamadığı için daha çok görülmektedir.Yetişkinlerde görülen pişik genellikle kalçaların arasında ve anüse yakın bölgelerde olur,daha seyrek olarak kasıklarda,koltuk altında ve kuyruk sokumunda görülür.

Erişkinde pişik neden olur ve nasıl önlenir ?
-Makat bölgesinin sabunla aşırı temizliği cildin koruma tabakasını bozar,duru suyla temizlenmelidir.
-Makat bölgesinin ıslaklığı cildi hassaslaştırır kuru tutulmalıdır.
-Islak mendildeki kimyasal maddeler alerji yapabileceğinden pişik alanında kullanılmamalıdır.
-Turşu,patlıcan,domates,acı ve diğer baharatlar kişide bölgesel hassasiyete neden oluyorsa tüketilmemelidir.
-Dış basur gibi bir sorun varsa tedavi olunmalıdır.
-Dar kıyafetler havalanmayı bozacağından rahat kıyafetler giyilmelidir.
-Sentetik iç çamaşırlar alerjiye neden olabileceğinden giyilmemelidir.
-Kadın bağının iç yüzeyi sentetik olduğunda rahatsız edebileceğinden pamuk iç yüzeyliler tercih edilmelidir.
-Aşırı kilo havalanmayı azaltacağından ve sürtünmeye sebep olacağından klio verilmelidir.
-Yetersiz temizlik;Dışkılama sonrası yeterli temizlik yapılmazsa dışkı içindeki safra asitleri cildi yakarak tahriş edebileceğinden yeterli temizlik yapılmalıdır.

Çocukta neden pişik olur ne yapılmalıdır ?
Çocuklarda görülen pişiğin sebepleri ve tedavisi daha farklıdır.Genellikle idrar veya dışkının uzun süre bölgede kalmasıyla oluşur yada yaz aylarında aşırı terlemeden kaynaklanır.

Diaper dermatiti denilen bağlamaya bağlı pişik için en pratik çözüm bezin tez değiştirilmesidir. Fazla kilo ve deterjanlı ıslak mendil kullanımı da pişik sebepleri arasında sayılabilir.

Gerek erişkinlerde gerekse çocuklarda pişik tedavisinde pruzon kullanımı halinde 1-3 günde düzelme sağlanır,sebep ortadan kaldırılırsa tekrarlamaz.

Pruzon Kortizon İçermez

Kaşıntının tedavisi genellikle kortizonlu (steroidle) merhemler veya antihistaminik içeren ilaçlarla yapılır.Şikayetlerin kısa sürede düzelmesini sağlasada özellikle koritzon içeren merhemlerin ciddi yan etkileri vardır.Allerji ilaçlarının daha az yan etkileri vardır.Kortizonlu merhemler uzun süre kullanılmaz.3-5 günü geçen kullanımlardan sonra şu tür yan etkiler görülebilmektedir.

Bölgesel kortizon kullanımına bağlı gelişebilecek sorunlar:

*ciltte incelme (atrofi) cilt parşömen kağıdı gibi incelir.

* Akne(sivilce çıkması)

* Strialar (cilt yırtıkları ve çatlaklar)

* Telenjektazi(kılcal damarlarda genişleme olur ve görünmeyen damarlar görünür hale gelir)

* Sekonder enfeksiyon (kortizonlar vücudun mikroplara karşı savunmasını azaltır)

* Sistemik yan etkiler (ciltten emilerek kana geçmesine bağlıdır).

* Morarma (sebebi bilinmemektedir)

* Hipopigmentasyon (cilde rengini veren melananda azalmaya bağlı beyazlaşma)

Pruzon pomat kortizonların bu yan etkilerinden arındırılmıştır.Rahatsız edici herhangi bir yan etki görülmeden kullanılabilir.İçeriğindeki bitkisel aktif bileşenler ve cilt yatıştırıcılar,kaşıntıyı azaltır,kızarıklık,tahriş ve ödem gibi doku reaksiyonlarının oluşmasını engeller.Asıl nedenin ortadan kaldırılması halinde kaşıntı bir daha olmamak üzere düzelir.

Önlenemez sebepler olması halinde kaşıntı tekrar ortaya çıkabilir bu durumda pruzon pomat tekrar kullanılabilir.Örnek vermek gerekirse genital kaşıntıya sebep olan mantar tedavisiyle birlikte 2-3 gün pruzon kullanmak kaşıntının hemen düzelmesini sağlar mantarda tedavi edilmiş olacağı için tekrar kaşıntı olmaz ama şişmanlığa bağlı olarak gelişen makat kaşıntısında hasta kilo veremezse kaşıntı yeniden başlayabilir.

Kaşıntı Nasıl Geçer?

Kaşıntı vücudun haber verme şekillerinden biridir ve bu haber orda sorun olduğunun göstergesidir. Acı,ağrı ateş gibi vücudun bir tür belirti ve bu belirtiyi yok etmek için dürtüdür.Bir tür tepkidir.Kaşıntı aslında bir hastalık değil var olan bir hastalığın bulgusudur.Sebep olarak onlarca hastalık yada etken karşımıza çıkar.
Kaşıntı cildin yada ağız anüs gibi yerleri örten mukozanın yanma,batma gibi bir hissidir.İlk yapılan şey tabiî ki kaşıyarak rahatlamadır ancak sebep devam ediyorsa kaşıntı hisside devam eder.
Temel sorun ne ise tespit edip ortadan kaldırmak en doğru yaklaşımdır ancak her zaman sebep bulunamayabilir yada sebep bulunduğu halde ortadan kaldırılamayabilir.Makat kaşıntısında sebep bulunamadığında direk tedaviye geçilir ama genital kaşıntıda asıl hastalığın tedavisi yapılarak kaşıntı yok edilir,buna karşın böcek sokması durumunda sebep ortadan kaldırılamaz ve ıstırabı azaltmak için ilaç kullanılır.
Kaşıntı yanlış liflenme gibi çok basit bir sebeple olabileceği gibi pankreas kanserine bağlı sarılıkla da oluşabilir bu sebeple dikkate alınması gereken bir klinik bulgudur.
Kaşıntıda genellikle kortizon içeren merhemler kullanılır,bilindiği gibi kortizon bölgesel bile kullanılsa ciddi yan etkileri olan bir madde gurubudur.Pruzon bunlardan farklıdır bilinen yan etkisi yoktur ve rahatlıkla kullanılabilir.

 

Kaşıntı kullanıma başlandığının ertesi gün ciddi ölçüde azalır ve 2-3 günde tama yakın geçmiş olur.İlk 3 gün günde 2 doz sonraki 3 günde 1 doz kullanmak yeterlidir.Böcek sokması gibi geçici durumlarda 2-3 doz yeterli olmaktadır.