Makat Kaşıntısı

Toplumsal özelliklerimiz nedeniyle oldukça sık karşılaşılan sorunlardan biride perianal bölgede (makatta) olan kaşıntılardır. Bu hastalarda çoğu kez herhangi bir neden olmaksızın makat ve  etraftaki  bölgelerde kaşıntı olur. Kaşıntı genellikle vücudun diğer bölgelerinde yoktur. Perianal bölge (makat ve çevresi) herhangi bir iritasyona karşı oldukça duyarlı bir bölgedir. Anal bölge kaşıntısı, utanma duygusu ve her ortamda kaşınamaması nedeniyle hastada ciddi sıkıntıya neden olan  bir durumdur.

Makat Kaşıntısı Belirti ve Bulguları

-Makat ve çevresinde  özellikle geceleri artan kaşıntı.
-Islaklık düzeyinde nemlilik.
-Kaşımaya bağlı tahrişten kaynaklanan peçeteye bulaşma şeklinde kanamamakat neden dolayı kaşınır
-Bölge cildinde kabalaşma ve sertleşme, dış basura benzer meme görünümü olur ama bunlar gerçek basur değildir.
-Çamaşırı kirletecek düzeyde akıntıya benzer cilt salgısı.
-Pis koku(dışkı kokusundan farklıdır, bazen çok kötü kokar ve yıkadıktan bir kaç saatte başlar)
-Tahrişe bağlı hafif ağrı, acı ve yanma.
-Parazit kaynaklıysa dışkıda kıl kurdu (tahlilde kıl kurdunun yumurtası görülür veya kişi kendi kurdu görebilir).
-Cildin elastikiyetinin azalmasından kaynaklanan küçük çatlak.
-Eşlik eden hastalıklar;fissür(çatlak),enfeksiyon,mantar,alleji,hemoroid vs.
-Varsa sedef ve egzemaya ait başka bulgular.

Makat Kaşıntısı Teşhisi

En doğru teşhis muayeneyle konur, anoskop muayenesi yardımcı olabilir, dışkı tahlili kıl kurdunu ayırt etmeye yarar,makat kaşıntısına ne iyi gelir diğer tetkik ve teknolojinin anlamlı faydası olmaz.
Genel olarak hastanın anlatımı ve cilt bulgularının değerlendirilmesi yeterli olur.
Makat kaşıntısı erkeklerde daha sık görülür. Yapılacak dışkı incelemesi parazit olup olmadığı hakkında bilgi verir bunun dışında yapılabilecek tahlil yoktur.Sistemik bir hastalık yada allerji sözkonusu ise hastanın bu yönden araştırılması gerekir.

MAKAT KAŞINTISI NEDENLERİ:Makat kaşıntısının yarısından fazlasının nedeni tam olarak tespit edilememektedir.Erkeklerde daha sık
görülmekle birlikte 40 yaşın üstünde daha sık görülür.Neden çoğu zaman tespit edilemediği için hasta daha çok önlemler alarak kaşıntıyı hafifletir.

ENFEKSİYONLAR; bakteri ya da mantar enfeksiyonları kaşıntıya neden olabilir, mutlaka araştırılmalıdır.
Mantar enfeksiyonu, özellikle şeker hastalarında, steroid kullananlarda ya da uzun süre sistemik antibiyotik tedavisi alanlarda araştırılmalıdır.
Özellikle çocuklarda kılkurdu gibi parazitler de kaşıntıya neden olur ancak bu durumda tüm aile bireylerini etkileyeceğinden dolayı hasta ve tüm aile  dışkıda parazit yönünden araştırılmalıdır.

DİYET Salamura yiyecekler,turşu,kafeinli içecekler, alkol, süt ve süt ürünleri, fındık, domates,patlıcan, çikolata, baharat ve baharatlı yiyecekler, üzüm, limon, portakal, mandalina  gibi gıdalar makatta kaşıntıya neden olabilmektedir. Bu nedenle ilk olarak bu grup gıdalar tüketiliyorsa sırayla diyetten bu gıdaların 14 gün süresince çıkarılması, kaşıntının gerileyip gerilemediğinin gözlenmesi gerekmektedir.

makat kaşıntısı kremiMAKAT HASTALIKLARI; kaşıntı şikâyeti olanlarda hemoroid (basur, mayasıl) sık rastlanan bir makat (anal) hastalığıdır.
Makat bölgesinin birçok hastalığında kaşıntı sık rastlanan ve rahatsız eden bir bulgudur.
Bu hastalıkların tedavisinden sonra şikâyetlerde düzelme olabileceği gibi hiçbir şekilde makat bölgesinde kaşıntı şikayeti olmayan hastalarda
bu bölgenin cerrahisini takiben makat fonksiyonlarındaki azalmaya bağlı sürekli ıslaklık hissi ve o bölgede yine kaşınma yakınmaları ortaya çıkabilmektedir.
Çok seyrek olarak da kaşıntının kalın bağırsak kökenli nedenleri arasında bu bölgenin kanserleri de görülebilmektedir.

ÇEVRESEL FAKTÖRLER; sıkı ya da dar iç giyim, deterjanlar, sabunlar, kuru tuvalet kâğıdı ile tahriş ederek temizlenme,
çeşitli amaçlarla kullanılan krem ve pomatlar makat çevresinde ıslaklık ya da neme ve tahrişe neden olabilmektedir.
Uzun süreli dışkı temasına bağlı olarak bölgenin nemli olması ya da fazla hijyen (temizlik) problemi durumunda anal kaşıntının oluşması kaçınılmazdır.
Makat ve çevresindeki derinin vücudun herhangi bir yerindeki deriden daha hassas olduğu bilinen bir gerçektir. Bu nedenle de sert liflerle ve sabunla yapılan
yıkamalar , makat bölgesinin gereğinden fazla temizlenmesi şikâyetleri daha da kötü hale getirebilir.

SİSTEMİK HASTALIKLAR;Şeker hastalığı,lösemi,lenfoma,karaciğer hastalıkları(tıkanma sarılığı),pellegra,AveD vitamini eksikliği,böbrek yetmezliği, demir eksikliği anemisi,hipertroidi

DERMATOLOJİK NEDENLER,Psöriazis,seberoik dermatit,atopik dermatit,kontakt dermatit,liken,paget ve bowen hastalığı,perianal maligniteler(kanserler)

PSİKOLOJİK FAKTÖRLER;Stres,depresyon,anksiyete

TAHRİŞ EDİCİ MADDELER;Dışkı kalıntıları,sabunlar,kozmetikler,çeşitli ilaçlar,spreyler
Fazla kilolar(cilt havalanamadığı için nem ve kaşıntı artar)
Sıcak hava(terlemeyi artırdığı için bölgesel nem artar)
Uzun süreli oturma (bölgenin havalanmasını engeller beraberinde nemide arttırır)
Kaşımak(sürekli kaşımak tahrişe neden olur buda kısır döngü oluşturur)

MAKATTA KAŞINTI TEDAVİSİ ;Tedavi mahrem bir yerde olduğu için ssürekli ertelenir.Tedavi güç olduğu için hastanın sabırlı olması gerekir.
Öncelikle neden tespit edilmeye çalışılır
Eğer neden sistemik bir hastalıksa tedavisi planlanır ve uygulanır.Fakat bu arada makat kaşıntısı nedeniyle hastanın makatında travma oluşmasını önlemek için kaşıntı giderici ürünler kullanması ve kaşıntıyı engelleyici önlemler alınması gerekir

Eğer sebep  tesbit edilemiyorsa birtakım önlemler almak gerekir

MAKAT KAŞINTISINI ENGELLEMEK İÇİN ALINACAK ÖNLEMLER:

Allerji ve kaşıntıya neden olan maddelerin kullanımı ve yiyecek-içeceklere yönelik önlemler alınmalı
Öncelikle  kaşıntıya neden olan kremler, sabunlar, şampuanlar, banyo köpüğü, ıslak mendil ve
tuvalet kâğıdı gibi irritanların kullanımı bırakılmalıdır.
İç çamaşırlar deterjanlar yerine sabun tozları ile yıkanmalı, makat bölgesine sabun vb. kozmetikler sürülmemelidir.
Kafeinli içecekler, alkol (bira, şarap), süt ve süt ürünleri, fındık, domates, ketçap, çikolata, baharat ve baharatlı yiyecekler,
üzüm ,limon, portakal, mandalina  gibi gıdaların yenilmesi ve tüketilmesi kesilmelidir.
Makat bölgesindeki cildin temiz, kuru tutulması ve deri bütünlüğünün korunmasına yönelik önlemler;
Dışkılama sonrası makat bölgesinin temizliğinin ılık su ile yapılması,3–5 dakika ılık su (banyo sıcaklığında) uygulanmalıdır.
Yıkama sonrası,tuvalet kağıdına allerjisi olanlar, bölgeyi özel pamuklu kurutma havlusu ile kurulamalıdır.
Günlük olarak  iç çamaşırı değiştirilmeli
Makat bölgesine küçük bir pamuklu bez konulması hem terlemeyi hem de özellikle geceleri meydana gelebilecek
dışkıyla kirlenmeye bağlı (dışkı tutmada sorunu olan hastalarda) kaşıntıları önleyecektir.
El tırnaklarının kısa kesilmesi kaşıma esnasında bölgedeki derinin travmasını azaltacaktır.
Ayrıca şiddetli kaşıma arzusu olması halinde yine cildin tahrişini engellemek için kıyafetlerin üzerinden kaşımalıdır.
Dışkı kaçırma sorunu ve dışkıya temasa bağlı kaşınması olanlarda, lifli gıdaların tüketilmesi dışkının normal kıvamda (sulu ya da sert değil)
çıkarılmasını sağlamakta, kaçakları engellemektedir. Yine bu durumda yukarıda sözü edilen sıvı ve yiyeceklerden kaçınılması ve en fazla
bir buçuk litre sıvı alınması önerilmektedir..
Sadece doktor tarafından verilen ilaçların kullanılması önerilir. Reçetelendirilmiş ilaçları makat çevresindeki deriye yumuşak hareketlerle uygulamalı
ve sürtülmemelidir.
Bölge temizliğinde sadece duru su kullanılır.
Banyo ve tuvalet sonrası bölge tahriş etmeden yumuşak hareketlerle net bir şekilde kurulanır.
Kaşıntıya neden olabilecek baharat,domates patlıcan vs hertür yiyecek diyetten çıkarılmalı ,düzeldikten sonra yeniden başlanmalı sebep tespit edilmeye çalışılır
Aşırı kilo makat bölgesinin havalanmasını engelleyeceğinden fazla kilolar verilir.
Mümkün olduğunca kaşınma duygusu bastırılmalı,kaşınmamalıdır
Havalanmayı sağlamak için kalçaların arasına allerjisi yoksa bir yaprak tuvalet kağıdı veya pamuklu küçük bir kumaş parçası  yerleştirilebilir.
Pamuklu veya keten dışında iç çamaşırı giyilmemelidir
Adet döneminde kullanılan kadın bağının içi yüzeyi pamuklu olan tercih edilir.
Makat bölgesinin rahat havalanması için dar pantolon ve iç çamaşırı giyilmemelidir.
Hemoroid ilaçlarının kaşıntı yapabileceği bilinmeli ve bu ilaçlara ara verilmelidir.
Dışkılama sonrası yeterli temizlik yapılmalıdır,geride kalan az miktarda dışkı bile tahriş ve kaşıntı yapabilir.
Bütün bu önlemlere rağmen kaşıntı azalmadıysa veya bitmediyse kortizonlu merhemler veya doğal steroid içeren bitkisel merhemler kullanılmalıdır.Kortizonlu merhemler yan etkileri sebebiyle sık ve uzun süreli kullanılamazlar.
Kaynak: http://www.makattakasinti.com

 

Speak Your Mind